Uraren aktoreak + aurkezpena

Aurkezpena

Martta, Guillema,Fabien,Naia eta Gabriel Lekornen bizi dira.

Miren, Kattin, Emma eta Andde Makean bizi dira.

Maiana, Lisa, Maialen, Oihan, Allande eta Gaël Beskoitzen bizi dira.

Elaia, Helena, Oihana, Leire eta Simon Hazparnen bizi dira.

Coralie eta Ayhan Donamartirin bizi dira.

Ninon Lekuinen bizi da.

Maëlle Isturitzen bizi da.

Mattin Aiherran bizi da.

14 avril 2017 00514 avril 2017 00714 avril 2017 006

 

14 avril 2017 00914 avril 2017 00814 avril 2017 004

6°1 gelan 27 ikasle badira eta 116 ikasle badira seigarrenean Elhuyar kolegioan. Aurten proiektu bat egin dugu Errobi errekari buruz. Bloga huntan ikusiko duzue zer egin dugun. Artikuluak ikusiko dituzue. Lehen hiru taldeek jokoen gainean lan egin dute. Laugarren taldeak maketa landu du. Bost eta seigarren taldeek SMUN-eko lantegiari buruz lan egin dute. Zortzigarren taldeak uraren aktoreak egiten dute. Bederatzigarren taldeak ura munduan landu dute eta hamargarren taldeak Errobi, zero ondarkin.

1. taldea: Leire, Ninon, Maialen: Jokoak

2. taldea: Fabien, Andde, Mattin: Jokoak

3. taldea: Coralie, Emma, Elaia :Jokoak

4. taldea: Lisa, Helena, Kattin : Maketa

5. taldea: Simon, Allande, Gaël: Smun

6.taldea: Gabriel, Ayhan, Iban : Smun

7.taldea : Oihana, Miren, Maiana :Uztaritze

8.taldea : Martta, Guillema, Maëlle : Uraren aktoreak + Aurkezpena

9.taldea : Oihan, Jon : Ura munduan

10. taldea : Naia : Errobi, zero hondarkin

Uraren aktoreak

Errobiko aktoreak dira:

-uraren polizia

-herritarra

-auzapeza

-erreka teknikaria

-uraren azterketa – laborategiko teknikaria

-laboraria

-ingurumen – ezkuntza elkartea

-Erreka kontratuaren kordinatzailea

-Ur-tratatze lantegia

-Arrantzaleen elkartea

-Ur bizi klubaren kidea

-Isuriatzeko herrixka baten auzapeza

Ura behar dute zaindu eta garbia egon behar da orrentzat hor dira.

31 mars 2017 01031 mars 2017 009

31 mars 2017 00731 mars 2017 008

 

MAKETA

Errobi nondik pasatzen den presentatuko dugu.

46 herrietatik pasatzen da. Errobi mendietan sortzen da eta Baionara abian da. Baionan arribatzen delarik Aturrirekin gurutzatzen da eta ondotik Aturri Atlantiar ozeanorat joaiten da.

Joko bat egin dugu horri buruz pegatinak baginituen eta herriak idatziak ziren gainean eta kokatu behar ginituen maketan .

Baiona ibaiaren behealdea da. Ezterenzubi iturri haundiena da, Ezterenzubitik Garazira joaten da eta beste errekekin gurutzatzen da. Ibai gurutze hortan Errobi haundia sortzen da. Ondotik, Garazitik joaten da Bidarraierat eta Itsasura, Kanbo, Uztaritze herriak zeharkatzen ditu. Bukaeran, Errobi Baionarat abian da.  

Hitzak ikasi ditugu: sorgia(=source),ibai ahoa (=embouchure), ibaiaren behealdea (=aval), ibaiaren gainalde (=amont),ibai gurutze (=confluent),ibai adar (= affluent).

Maketa da, ikusten ditugu pegatinak eta Errobi.

Maketa da, ikusten ditugu pegatinak eta Errobi.

Ikusten ahal ditugu sorgiak eta Errobi

Ikusten ahal ditugu sorgiak eta Errobi

 

Zero hondarkin

Zero hondarkinRésultat de recherche d'images pour "nive zero dechets 2017"

2017 ko martxoaren 26 an, zero hondarkin ekitaldian parte hartu dut. Helburua zen Errobiko zati bat garbitzea.

Itsasun hasi gira bederatziak eta erditan eta Kanbo beherera ur onak auzora arribatu gira eguerdi eta eterditan.

Ni raftingez ibili naiz eta hondarkinak bildu ditut arboletan, lurrean eta urean. Bestalde jendeak baziren oinez ibili zirenak eta horiek ere hondarkinak biltzen zituzten. Gure hondarkinak kamioi batean kargatu dituzte eta gero meta bat egin dute argazki bat egiteko.

Sekuritatea :

– 12 urte ukan behar dira

-kasko bat

-eguzkiko lunetak

-sokorri jantzia

-urpeko jantzia

Zer bildu dugu?:

– komun baten zati bat

– taulak 

– auto errotak

– plastikak

– jantziak garbitzeko tresna edo makina bat 

– labe bat

– orga bat 

– etxeko ur untzi bat

– 200 kg plastiko

600 kg burdin

200 kg errota

=

    tona bat atzeman dugu goiz batez!

Uztaritze

Uztaritzera autobusez joan gira

14 avril 2017 010
1. etapa : ura hartzea, burdin sarea, bahea, geltoki alerta

Ura garbitzeko, toki desberdinetatik pasarazi behar da. Ura ponpatua da Errobiko errekan, Uztaritzen.

Burdin sare batean pasatzen da , burdin sare horrek hondarkin lodienak kentzen ditu:

adarrak, ostoak, plastika…

Gero burdin sare ttipi-ttipi batean pasatzen da eta hondarkin ttipiak kentzen ditu.

Ur teknikariek ura aztertzen dute bere garbitasuna eta bere bakteriologiaren kontrolatzeko.

14 avril 2017 001
2. etapa: gymnotak
3. etapa : ur untzi tapoi

 

Amerikako arrain espezia bat hartu dute, Errrobiko kutsaduraren kontrolatzeko .

Arrain horiek « Gymnote » deitzen dira. Elektrizitatea igortzen dute arazo bat delarik.
Gero ur untzi tapoi batean pasatzen da ura. 2 eta 45 minuturen inguruan egoiten da leku horretan ur teknikarientzat beraz beste laguntza bat da kutsaduraren atzemaiteko.

14 avril 2017 003
4.etapa : pompage et canalisation

Gero 2 hodi desberdinetatik pasatzen da, diametro desberdinak badituzte : batek 500mm egiten du eta besteak 700mm egiten du. Hodi horiek 7kilometro egiten dituzte, zeren eta ura joan behar da Uztaritzetik Angeluko lantegirat.

Smun Angeluko ur edangarri lantegia

14 avril 2017 00914 avril 2017 004:-)6°1ak gira, Smun lantegirat joan gira eta Elorri eta Julenekin bisitatu dugu.

Smun Angeluko ur edangarri lantegia da.

Udan, 400 000 biztanlek edaten dute hango ura eta 200 000 neguan.

Smunak Errobi errekako ura garbitzen du eta gero eramaiten du gure etxeerat.

Ura garbitzeko 10 etapa badira:

1.etapa: koagulazio injekzioa egiten dute.

2. etapa: ura dekantatzen dute urmaelean.

3.etapa: sable filtrazioa egiten ditu.

4.etapaultrafiltrazioa egiten dute.

5.etapa: urmaeleko ozonan pasatzen dute.

6.etapa: kloroa emaiten dute uran.

7.etapa: ponpak ura botatzen dute urmaelean

8.etapa: kloroa berriz emaiten dute uran. 

9.etapa ponpak berriz ura botatzen du ur gazietan

Jokoak

Egin ditugu esperientziak urari buruz. Ur garbia lortu behar genuen. 4 esperientzia egin ditugu. Kartak bagenituen laguntzeko. Artikulu huntan, bi esperientzia esplikatuko ditugu.

Lehen esperientzia :

Hastapenean ur gatzatu beroa bagenuen eta ur horri gatza kendu behar genion.

Lurrunketa fenomenoa erabili dugu. Ur gatzatu beroa bagenuen eta ontzi handi batean ezarri dugu. Beste ontzi ttipi bat, hutsa, ezarri dugu urarean barnean. Ontzi handia estali dugu plastika batekin. Harri bat ezarri dugu plastikaren erdian, bere pizuarekin plastika zapatzen zuen. Ur xortak lurrundu dira eta harriaren pizuarekin ontzi ttipian erori  dira. Esperientzia ontsa ibiltzen bada, ontzi ttipiko urak ez du gatzarik : ur geza da.

Lehen esperientzia

Lehen esperientzia

 

 

Bigarren esperientzia :

Hastapen batean, botoila bat bagenuen izotzez betea: izotza likido bilakarazi behar genuen. Lehenik, kandela bat piztu dugu. Botoila kandelaren gainean atxiki dugu. Ez zen biziki urtzen. Urtu dena untzi batean ezarri dugu.

Gero bigarren manera bat atxeman dugu : xurrutako ura hartu dugu eta irakinontzian ezarri dugu. Gero, ur berotua ontzi batean ezarri dugu eta botoila ere. Ura fiteago urtu da eta beste ontzi batean pasatu dugu. Botoila zilatu dugu eta hodi bat sartu dugu ziloan, botoilan urtua zen ura ontzian ezarri dugu.

Bukaeran, botoilako izotza ez da osoki urtu eta esperientzia hortan utzi dugu denbora anitz behar genuelako.

 

Bigarren esperientzia

Bigarren esperientzia

 

Coralie , Elaia , Emma

 

 

Lisa, Elaia, Maiana, Emma, Coralie

Lisa, Elaia, Maiana, Emma, Coralie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jokoak

5 mai 2017 002

horia= sablea

  urdina= ura

 arrosa= hodia

Afrikan gira Zaharako basamortuan. Arazo handi bat badugu ez dugu urik.

Sablea ikertzen hasi gira, botoil bat urarekin atseman dugu.

Botoila zilatu dugu eta hodi bat ziloan sartu dugu et botoila zapatu dugu eta ura botoilatik atera da eta beste untzi batera joan da . Ura filtratu dugu eta botoila batean sartu dugu.

Ura edangarria da.

Esperientzia ez da untsa pasatu zenta ez dugu agindua errespetatu.

Mattin, Fabien, Andde

Uraren Jokoa filtrazioa

1 aldia:Lehenik ukan dugu ur biziki zikin bat. Bazen lohia, egurra eta anitz zikinkeri.

20170505_14565020170519_144318-1

20170519_153243

2 aldia : Gero ura pasatu dugu iragazki batean, honek zilo lodiak zituen lohia eta egur muturrak iragazkian egon dira.

20170505_14564620170519_153251

3 aldia :beste ontzi batean pasatu dugu, ura garbiagoa zen. Bainan ontzian sablea oraindik gelditzen zen.

20170505_15013020170519_153258

4 aldia :

Gero hartu dugu baso bat eta eman dugu paper bat gainetik filtrazio bat egiteko

20170505_15013320170519_153305

5 aldia : bukaeran ura garbiago zen .

20170519_153311idazkariak: leire, maialen eta ninon.

URA MUNDUAN

Planetako uraren %3a geza da eta % 60a hormatua , gaineratiko ura gazia da.

Ur edangarriaren banaketa:

%1 edaria

%5-6 sukaldea

%5-6 autoa,baratzea

%10 garbigailua

%10-15 baxera ikuzgailu

%20 komunak

%20-40 garbiketa

2015an populazioaren 89% ak ur edangarria ukaiten ahal du

2014an, 3,5milioi pertsona hil dira ur zikina edan dutelako.

Europa kontinentea: 40 Haur hiltzen dira egunero.

UNICEFen arabera 5 urte baino guttiagoko 1400 haur hiltzen dira egunero .

Ur birtualaren kontsumoa :

1kg irrisa =3500 L

1kg idiki = 15000 L

kafe kikera bat =140 L

tixerta bat=2000 L

Ur kontsumitzaile handienak AEB,India eta Txina dira.

Ur kontsumitzaile ttipienak :Koweit eta Israel dira.

Arazoak dituzte Brasilen, ura ez da ontsa banatua, alta ainitz ur badute

AEB tan, Las Vegasen aintzira arifizial bat eraiki dute basamortuaren erdigunean.

10 urtez %50ez ttipitu da !!

OMS aren arabera, Europan 40 haur hiltzen dira egunero ez dutelako kalitate oneko ura edaten.

Afrikako leku batzuetan, ez dute ainitz ur , 5km egin behar dituzte uraren ukaiteko.

Munduko 3/4 ura Asian baliatua da.

Ura babestu behar da, ez da xahutu behar ez eta kutsatu !!

Idazkariak :oihan eta jon

La découverte de l’eau avec les 5°3

Nous sommes 24 élèves de la classe de 5°3 du collège Elhuyar à Hasparren. Nous sommes allés à Ustaritz et Anglet là où nous avons pris la photo pour notre projet sur l’eau, avec Sophie et Mickaël. Cette visite nous a permis de prendre conscience de l’importance de l’eau dans notre région.

Usine de traitement de l'eau à Anglet

Usine de traitement de l’eau à Anglet

 Maintenant parlons un peu de cette magnifique classe de 5°3 (comme vous  pouvez le constater sur cette photo). Nous sommes un peu (beaucoup) agités mais bon, on est comme ça !

Voici quelques photos et une vidéo pour vous montrez notre (magnifique) classe en action.

 

 

IMG_1058                                                                                                                                                                                                                         Notre classe dans toute sa splendeur…                                 IMG_1053IMG_1103                                   IMG_1120

Avec nos magnifiques acteurs:

Shãhnãme, Nathan, Ethann, Laurent, Mathéo, Enguerrand, Louis, Lucas, Julien, Nahia, Jade, Clemence, Amaia, Sara, Juliette, Arno, Kévin, Arantxa, Leire, Adèle, Anaïs, Sorahlia, Emilie.